Báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính cho biết, tính đến hết tháng 4/2026, các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 980.550,8 tỷ đồng. Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương các địa phương giao tăng (13.325,9 tỷ đồng), tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 967.224,93 tỷ đồng, đạt 95,44% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.
Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 46.218,5 tỷ đồng của 14 Bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương (chiếm khoảng 4,56% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao).
Tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm. Ảnh: H.H.
Nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân đã được các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương nhận diện, gồm: khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch; tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng vẫn còn tiếp diễn, giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải điều chỉnh hợp đồng. Việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai.
Thời điểm những tháng đầu năm, các chủ đầu tư thường đang tập trung thực hiện các bước thiết kế, lập, thẩm định, phê duyệt dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu, do đó, khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh chưa nhiều. Ngoài ra, năng lực, trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công;…
Theo Bộ Tài chính, để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại Thông báo 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Trong đó, khẩn trương thực hiện phân bổ kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án; đến hết ngày 10/5/2026, cơ quan, địa phương nào chưa phân bổ thì báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân, gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý số vốn chưa phân bổ chi tiết theo quy định.
Đồng thời, phát huy mạnh mẽ vai trò của người đứng đầu các Bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền.
Về giải phóng mặt bằng và nguyên vật liệu, cần thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026; Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 1/4/2026 về các giải pháp quản lý, điều hành, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng và tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng.
Khắc phục tồn tại trong công tác cán bộ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm. Có giải pháp sắp xếp, bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.
