Chênh lệch giá
Trước thực tế giá sầu riêng bán lẻ tại các chợ hay siêu thị luôn cao hơn nhiều so với giá mua tại vườn, bà Nguyễn Thị Thinh - Giám đốc Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Tân Phú, Vĩnh Long - thừa nhận, điều này gây ra những thiệt hại nhất định về cả mặt kinh tế lẫn tinh thần cho người nông dân.
“Tuy nhiên, đối với các thành viên thuộc HTX nông nghiệp Tân Phú, mức độ ảnh hưởng không quá nặng nề nhờ định hướng sản xuất bài bản. Hiện nay, tới 90% thành viên HTX thực hiện canh tác rải vụ , tập trung thu hoạch từ dịp Tết trở về trước nên không bị rơi vào cảnh rớt giá khi vào chính vụ” - bà Thinh nói.
HTX nông nghiệp Tân Phú canh tác sầu riêng theo hướng rải vụ để hạn chế thấp nhất tình trạng rớt giá (ảnh: HTX Tân Phú)
Theo bà Thinh, những năm qua, HTX chủ yếu liên kết với doanh nghiệp để xuất khẩu trực tiếp sang thị trường Trung Quốc. Đối với kênh phân phối hiện đại, HTX đóng vai trò là cầu nối trung gian, hỗ trợ các hộ có vườn cây đạt chuẩn ký cam kết bán thẳng cho siêu thị để hưởng mức giá cao hơn so với giá xuất khẩu.
Sau 5 năm thành lập, HTX nông nghiệp Tân Phú hiện có 315 xã viên với tổng diện tích canh tác hơn 200 ha, trong đó gần 100 ha đã được cấp mã vùng trồng . Sản phẩm sầu riêng của đơn vị không chỉ có chỉ dẫn địa lý mà còn đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Để tối ưu hóa thu nhập, HTX vận động bà con làm rải vụ quanh năm, kết hợp với phát triển du lịch vườn để đa dạng hóa nguồn thu thay vì chỉ phụ thuộc vào việc bán trái thô.
Dù năm nay giá sầu riêng có phần thấp hơn so với mọi năm, khiến một số hộ dân gặp khó khăn trong việc trả nợ ngân hàng, nhưng bà Thi khẳng định không có tình trạng nông dân nản lòng. HTX cùng chính quyền địa phương luôn tích cực tuyên truyền, khuyến khích nông dân kiên trì nuôi dưỡng vườn cây và cải tiến kỹ thuật canh tác để thích ứng với biến động của thị trường.
Ông P. (thương lái) chuyên thu mua sầu riêng nói rằng, giá thu mua tại vườn thấp có liên quan đến chất lượng sản phẩm không đồng đều . Một số trái có hình thức lớn nhưng vỏ dày hoặc cơm không đạt yêu cầu. Khi thu mua, thương lái phải tính toán phần hao hụt từ những sản phẩm không đạt chuẩn, đồng thời dự phòng chi phí đổi trả trong quá trình phân phối.
Mua rẻ bán đắt là phù hợp?
Các doanh nghiệp và đơn vị phân phối cho rằng, mức giá bán lẻ cao phản ánh chi phí thực tế trong chuỗi cung ứng. Những lô sầu riêng vào siêu thị phải trải qua quy trình kiểm định, phân loại và đóng gói theo tiêu chuẩn khắt khe. Tỷ lệ loại bỏ những sản phẩm không đạt yêu cầu tương đối lớn làm gia tăng chi phí trên mỗi kilogram hàng hóa đạt chuẩn.
Sầu riêng trong siêu thị có giá sau khuyến mãi là 99.000 đồng/kg, sầu riêng tách vỏ gần 400.000 đồng/kg.
Ngày 5/5, trao đổi với PV Tiền Phong , ông Nguyễn Văn Mười - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam - nói rằng, chi phí sản xuất hiện dao động khoảng 30.000 - 35.000 đồng/kg tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Khi giá thu mua giảm xuống khoảng 20.000 đồng/kg, nhiều hộ gặp khó khăn trong việc cân đối chi phí, bao gồm cả công chăm sóc trong nhiều tháng.
Trong khi đó, việc thương lái mua tại vườn với giá thấp hơn và bán ra thị trường với giá cao hơn được xem là phù hợp với cơ chế thị trường. Theo ông Mười, nếu mua với giá 30.000 đồng/kg và bán ra 60.000 đồng/kg thực chất là điều bình thường, bởi người kinh doanh phải gánh rất nhiều khoản chi phí như vận chuyển, nhân công và các rủi ro hao hụt để đảm bảo lợi nhuận.
Trong môi trường cạnh tranh, giá bán không thể tùy ý nâng cao vì sẽ ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng . Ngược lại, nếu giá quá thấp, người bán sẽ không đủ bù chi phí. Do đó, hàng hóa thường được phân loại theo các tiêu chuẩn khác nhau để phù hợp với từng phân khúc thị trường, từ đó cân đối giữa giá bán và khả năng tiêu thụ - ông Mười phân tích.
