Với lợi thế có sông Mê Kông chạy dọc suốt chiều dài đất nước từ Bắc đến Nam, nước Lào sở hữu lợi thế phát triển thủy điện rất lớn .
Nắm bắt lợi thế này và trên cơ sở các hiệp định hợp tác song phương, CTCP Điện Việt Lào được thành lập theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam tại Văn bản số 1477/CP-QHQT ngày 19/11/2002 với tên gọi ban đầu là CTCP Đầu tư và Phát triển điện Việt - Lào, nhằm hiện thực hóa Hiệp định hợp tác năng lượng điện - một lĩnh vực trọng tâm trong việc hợp tác kinh tế, chính trị giữa hai Chính phủ Việt Nam và Lào .
Mục tiêu chính của Công ty là thực hiện đầu tư xây dựng các dự án thủy điện tại Lào theo hình thức BOT để nhập khẩu phần lớn điện năng cho Việt Nam và một phần phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa của Lào .
Công ty chính thức đi vào hoạt động từ năm 2003 với số vốn điều lệ đăng ký ban đầu là 1.800 tỷ đồng bao gồm các cổ đông sáng lập: Tổng công ty Sông Đà, Tổng công ty Điện lực Việt Nam, TCT Xây dựng công trình giao thông 5, TCT Xây dựng công trình giao thông 8, TCT Xây dựng Miền Trung, TCT Đầu tư và Phát triển đô thị và khu công nghiệp Việt Nam .
Về cơ cấu sở hữu tại Điện Việt Lào, Tổng công ty Sông Đà nắm giữ 35,1% vốn. Nhóm Khải Hưng của ông Nguyễn Đức Cử sở hữu 32,6% vốn thông qua CTCP Tư vấn Đầu tư Phát triển Công nghiệp Châu Á .
Cổ đông LPBank nắm giữ gần 6,9% vốn , nơi gắn liền với vai trò lãnh đạo đời đầu của ông Nguyễn Đức Cử tại ngân hàng này. Các phần vốn còn lại thuộc về PV Power với tỷ lệ 7% và các cổ đông khác chiếm 12,5%
Về kết quả kinh doanh, sau khi ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 1.309 tỷ đồng trong năm 2024 , năm 2025 doanh nghiệp xác lập đỉnh lịch sử mới tại mức 1.526 tỷ đồng , tăng trưởng 16,5% so với năm 2024 và tăng gấp gần 9 lần so với thực hiện của năm 2020 (170 tỷ đồng) .
Hoạt động kinh doanh của Điện Việt Lào tập trung chủ yếu vào lĩnh vực năng lượng và xây dựng, và đầu tư kinh doanh nhà hàng, khách sạn và cho thuê văn phòng .
Các dự án, công trình do Điện Việt Lào đầu tư xây dựng gồm Nhà máy thủy điện Xekaman 1 tại Huyện Xanxay, tỉnh Attapeu, Lào, có Công suất lắp máy 290MW, điện lượng bình quân hàng năm 1,1 tỷ kWh .
Nhà máy thủy điện Xekaman Xaxay tại Huyện Xanxay, tỉnh Attapeu, Lào, có Công suất lắp máy 32MW (công suất phát tối đa 36MW), điện lượng trung bình 131,2 triệu kWh .
Nhà máy thủy điện Xekaman 3 tại huyện Đakchung, tỉnh Sekong, Lào, có Công suất lắp máy 250MW, điện lượng bình quân hàng năm là 1 tỷ kWh .
Công trình Đường dây 230kV mạch kép từ Nhà máy thủy điện Xekaman 1 đến Trạm biến áp Pleiku 2 – Việt Nam dài 190,057 km (trong đó 70,667 km từ Nhà máy thủy điện Xekaman 1 đến biên giới Lào-Việt (Cửa khẩu Bờ Y); với tổng vốn đầu tư 52,3 triệu USD, công suất truyền tải đảm bảo của đường dây là 500MW, công suất truyền tải tối đa khoảng 800MW .
Công trình Đường dây 230kV mạch kép từ Nhà máy thủy điện Xekaman 3 đi Trạm 500kV Thạnh Mỹ - Việt Nam, do Điện Việt Lào đầu tư - xây dựng phần trên đất Lào có tổng chiều dài 80km, công suất truyền tải đảm bảo là 300MW, công suất truyền tải tối đa khoảng 550MW .
Hiện tại, Điện Việt Lào đang thực hiện các thủ tục thành lập Công ty con - Công ty TNHH Điện Xekaman 4 để thực hiện đầu tư Dự án thủy điện Xekaman 4 có công suất lắp máy 70MW với sản lượng điện là 287,4 triệu kWh/năm, tổng vốn đầu tư 165,92 triệu USD, tại tỉnh Sekong, Lào.
Tại Lào, Công ty cũng vận hành tổ hợp Khách sạn và Văn phòng cho thuê Vientiane Plaza tại thủ đô Viêng Chăn . Vientiane Plaza có hệ thống khách sạn đạt tiêu chuẩn 4 sao với 50 phòng ngủ và 2.000 m² diện tích văn phòng cho thuê, kết hợp với các dịch vụ du lịch, tổ chức sự kiện, ẩm thực…
