Khi áp thấp nhiệt đới trên khu vực Bắc Biển Đông vượt qua đảo Hải Nam vào vịnh Bắc Bộ sáng sớm 21/8, các chuyên gia của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia được một phen “đau đầu”.
Trong khi trường dòng dẫn quy mô lớn không tạo thành một hướng di chuyển ổn định, bão lại chịu tác động tổng hợp của các hệ thống khí quyển xung quanh và quá trình động lực nội tại của xoáy.
Khi các tác động này thay đổi theo thời gian, hướng và tốc độ di chuyển của bão cũng thay đổi, tạo nên quỹ đạo cong, vòng hoặc có những đoạn thay đổi hướng mạnh. Các yếu tố trên khiến đường đi của bão rơi vào tình trạng “không biết đường nào mà lần”.
Quỹ đạo dị thường của bão số 4 trên vịnh Bắc Bộ.
Thực tế cho thấy, gần 5 ngày quần thảo trên vịnh Bắc Bộ, bão số 4 (Narra) có quỹ đạo và diễn biến rất bất thường với tốc độ di chuyển rất chậm, trung bình chỉ khoảng 3–5 km/giờ, thay vì nhanh chóng di chuyển vào đất liền hoặc suy yếu như thường gặp, bão di chuyển vòng, liên tục đổi hướng, có thời điểm dịch chuyển trở lại về phía ngoài Vịnh, đặc biệt tạo ra một nút thắt chưa từng ghi nhận trên vịnh Bắc Bộ.
Theo ông Mai Văn Khiêm - Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong quá khứ, đã xuất hiện một số cơn bão/ATNĐ trên Biển Đông có quỹ đạo phức tạp, chuyển hướng và thắt nút nhiều lần trong tháng 8. Tuy nhiên, trên khu vực vịnh Bắc Bộ, đây là lần đầu tiên ghi nhận.
Thời gian tồn tại kỷ lục
Với đặc điểm hẹp và nông, các cơn bão thường chỉ tồn tại trên vịnh Bắc Bộ khoảng 1-2 ngày trước khi cập bờ, thậm chí có cơn chỉ khoảng 12 giờ. Vì vậy, bão số 4 là một cơn bão vô cùng hiếm thấy khi tồn tại ở khu vực này gần 5 ngày.
Vào vịnh Bắc Bộ từ sáng sớm ngày 21/8, phải đến tối 25/8, bão mới rời vịnh Bắc Bộ sau khi suy yếu thành áp thấp đới và đi vào đảo Hải Nam của Trung Quốc.
Sáng sớm nay (26/8), tâm áp thấp nhiệt đới trên vùng ven biển phía Bắc đảo Hải Nam (Trung Quốc) với cường độ cấp 7, giật cấp 9.
Dự báo ngày và đêm nay, áp thấp nhiệt đới di chuyển vào bán đảo Lôi Châu của Trung Quốc, tiếp tục suy yếu và tan dần.
Theo ông Mai Văn Khiêm, bão số 4 duy trì cấu trúc bão suốt nhiều ngày liên tiếp trên vịnh Bắc Bộ là hiện tượng rất hiếm thấy, so với lịch sử đa số các cơn bão sẽ nhanh chóng đổ bộ hoặc suy yếu.
Trong lịch sử chỉ mới ghi nhận một cơn bão từng tồn tại 4 ngày trên vịnh Bắc Bộ là cơn bão AMY, hoạt động từ 27-30/7/1994, tức là cách đây hơn 32 năm.
Một điểm đáng chú ý khác của bão số 4 là mạnh lên trên vịnh Bắc Bộ, đồng thời duy trì hoàn lưu mạnh trong nhiều ngày và có thời điểm đạt cường độ khoảng cấp 8–9, giật cấp 11.
Bão số 4 gây ngập lụt tại nhiều địa phương như Lạng Sơn, Bắc Ninh, Thái Nguyên.
Theo ông Mai Văn Khiêm, chính quỹ đạo phức tạp, tốc độ di chuyển chậm và thời gian tồn tại kéo dài khiến tổng thời gian hoàn lưu bão tác động đến Vịnh Bắc Bộ và đất liền kéo dài hơn đáng kể so với bình thường, để lại hậu quả nặng nề.
Mưa lớn bao trùm 3-4 ngày ở miền Bắc, Thanh Hoá và Nghệ An, lũ vượt báo động 3 trên nhiều dòng sông, tình trạng ngập lụt, sạt lở đất xảy ra ở nhiều tỉnh như Lạng Sơn, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Nguyên. Thủ đô Hà Nội cũng xuất hiện tình trạng ngập úng cục bộ.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến 17h chiều 25/8, bão số 4 đã khiến 2 người chết và 3 người bị thương. Hơn 1000 ngôi nhà bị hư hỏng, tốc mái. Hàng nghìn nhà dân bị ngập sâu và cô lập. Bão cũng làm hơn 28.000ha lúa, hoa màu và hơn 9.000ha cây trồng cùng nhiều gia súc, gia cầm và thuỷ sản bị thiệt hại. Bão cũng gây hư hỏng cho hệ thống thuỷ lợi, giao thông và khiến hơn 50.000 hộ dân bị mất điện.
