“Nút thắt” đèo Vi Ô Lắk và những rủi ro thường trực
Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi đã có tờ trình gửi UBND tỉnh đề xuất chủ trương đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đoạn Km32 đến Km89+513 của Quốc lộ 24, với tổng chiều dài hơn 57 km, tổng mức đầu tư hơn 2.350 tỷ đồng.
Đây là đoạn tuyến còn lại chưa được nâng cấp đồng bộ, đi qua các địa bàn Ba Tơ, Ba Dinh, Ba Vì và Kon Plông, trong đó đoạn qua đèo Vi Ô Lắk dài khoảng 35 km được đánh giá là phức tạp và khó khăn nhất.
Địa hình hiểm trở, đường đèo quanh co, độ dốc lớn, bán kính cong nhỏ, tầm nhìn hạn chế, cộng với sương mù dày đặc vào sáng sớm và chiều tối… khiến đoạn Vi Ô Lắk trở thành “điểm đen” về an toàn giao thông. Mặt đường hẹp, tiêu chuẩn kỹ thuật chỉ đạt cấp 4–5 miền núi, không còn phù hợp với mật độ và tải trọng phương tiện hiện nay.
Đèo Vi Ô Lắk trên Quốc lộ 24 có độ dốc lớn, quanh co.
Những bất cập này càng bộc lộ rõ trong các đợt mưa lũ cuối tháng 10 và 11/2025, khi nhiều đoạn qua đèo Vi Ô Lắk và khu vực Măng Đen xảy ra sạt lở, nền đường nứt toác, có thời điểm giao thông bị chia cắt. Sau sáp nhập địa giới hành chính, hoạt động đi lại giữa trung tâm tỉnh lỵ và các xã phía tây gần như phụ thuộc hoàn toàn vào Quốc lộ 24, khiến rủi ro càng trở nên hiện hữu.
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án là 2.350 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ khoảng 2.000 tỷ đồng, phần còn lại từ ngân sách tỉnh. Thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2026–2030; chủ đầu tư cụ thể sẽ được xác định ở bước nghiên cứu khả thi. Dự án sẽ được phân kỳ đầu tư, ưu tiên các đoạn trọng yếu theo khả năng cân đối nguồn vốn.
Nhiều đoạn thuộc Quốc 24 quanh co, chật hẹp.
Ông Nguyễn Phúc Nhân - Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trước thực trạng xuống cấp nghiêm trọng của đoạn qua đèo Vi Ô Lắk, Sở đã nhiều lần tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng và thống nhất sự cần thiết phải đầu tư nâng cấp. Hiện hồ sơ đang được hoàn thiện để trình chủ trương đầu tư trong giai đoạn 2026–2030.
Động lực phát triển trục Đông – Tây
Không chỉ là bài toán an toàn giao thông, việc nâng cấp đoạn còn lại của Quốc lộ 24 được kỳ vọng tạo cú hích cho phát triển kinh tế xã hội khu vực phía tây Quảng Ngãi. Khi tuyến đường được hoàn thiện, tình trạng nhỏ hẹp, xuống cấp sẽ được khắc phục, thời gian di chuyển từ trung tâm tỉnh đến miền núi rút ngắn đáng kể, giảm chi phí logistics cho người dân và doanh nghiệp.
Mở rộng Quốc lộ 24 là mở rộng không gian phát triển của tỉnh Quảng Ngãi sau hợp nhất.
Quốc lộ 24 là tuyến giao thông chiến lược, kết nối trung tâm hành chính tỉnh Quảng Ngãi, Khu kinh tế Dung Quất, Quốc lộ 1A với đường Hồ Chí Minh, khu vực Bắc Tây Nguyên và xa hơn là các tỉnh Nam Lào. Hàng hóa, nông sản từ miền núi có thể xuống đồng bằng và ra biển theo trục ngắn hơn, thuận lợi hơn; ngược lại, vật tư, hàng tiêu dùng từ vùng ven biển cũng dễ dàng lên miền núi.
Tuyến đường có tổng chiều dài hơn 168km. Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quốc lộ 24 có quy mô đường cấp 3, từ 2 đến 4 làn xe. Thời gian qua, từ nhiều nguồn vốn khác nhau, một số đoạn trên tuyến đã được đầu tư nâng cấp, như đoạn Km0–Km32 và Km89+515–Km165, đạt tiêu chuẩn đường cấp 3 miền núi. Tuy nhiên, “khúc xương khó nuốt” từ Km32 đến Km89+515 vẫn tồn tại, khiến toàn tuyến chưa phát huy hết vai trò trục Đông - Tây.
Nhiều đoạn xuống cấp hư hỏng.
Áp lực giao thông trên Quốc lộ 24 ngày càng gia tăng cùng với sự phát triển của khu du lịch Măng Đen và nhu cầu đi lại, giao thương của người dân, cán bộ, doanh nghiệp sau sáp nhập tỉnh. Nếu không sớm tháo gỡ “nút thắt” Vi Ô Lắk, nguy cơ mất an toàn giao thông và ách tắc trong mùa mưa lũ sẽ tiếp tục đe dọa đời sống và hoạt động sản xuất của khu vực phía tây.
Trong bối cảnh đó, việc đề xuất đầu tư hơn 2.350 tỷ đồng để nâng cấp gần 57 km Quốc lộ 24 được xem là bước đi cấp thiết, không chỉ để đảm bảo an toàn giao thông mà còn mở rộng không gian phát triển, tạo động lực mới cho kinh tế xã hội Quảng Ngãi trên trục kết nối từ biển lên rừng.
