Một lô hàng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất phát từ nhà máy Portovaya của Nga trên Biển Baltic – cơ sở đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ – hiện đang trên đường tới Ấn Độ, theo dữ liệu vận chuyển từ LSEG công bố ngày 15/4.
Nếu cập cảng thành công, đây sẽ là chuyến giao LNG đầu tiên từ cơ sở này đến Ấn Độ kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố vào năm ngoái rằng Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã cam kết ngừng mua năng lượng từ Nga. Tuy nhiên, phía New Delhi chưa từng xác nhận công khai cam kết này, đồng thời nhấn mạnh các quyết định nhập khẩu năng lượng luôn dựa trên yếu tố giá cả, an ninh nguồn cung và lợi ích người tiêu dùng.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do xung đột tại Trung Đông và việc gián đoạn tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz, Ấn Độ – một trong những quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới – đang chịu áp lực lớn về nguồn cung và chi phí.
Nhà máy Portovaya có công suất khoảng 1,5 triệu tấn LNG mỗi năm, đi vào vận hành từ tháng 9/2022. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu từ cơ sở này đã bị gián đoạn sau khi Mỹ và các đồng minh áp đặt thêm các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột tại Ukraine vào đầu năm 2025, nhằm hạn chế khả năng xuất khẩu năng lượng và nguồn thu của Nga.
Theo dữ liệu vận chuyển, tàu chở LNG Kunpeng với dung tích khoảng 138.200 m³ đang hướng tới cảng nhập khẩu LNG Dahej ở phía tây Ấn Độ. Nếu thương vụ này hoàn tất, Ấn Độ sẽ trở thành thị trường thứ hai tiếp nhận LNG từ các cơ sở bị trừng phạt của Nga, bên cạnh Trung Quốc.
Hiện tại, phần lớn các lô LNG từ Portovaya và dự án Arctic LNG 2 của Nga vẫn chủ yếu được vận chuyển tới cảng Bắc Hải của Trung Quốc. Thậm chí, trong cùng ngày, Tập đoàn Gazprom cũng được ghi nhận đã chuyển thêm một lô LNG khác từ Portovaya tới thị trường này.
Theo giới phân tích, việc mở rộng sang thị trường Ấn Độ có thể mang ý nghĩa chiến lược đối với Nga trong bối cảnh nước này đang tìm cách tái định hướng xuất khẩu LNG khỏi châu Âu. Liên minh châu Âu dự kiến sẽ áp dụng lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga từ năm 2027, buộc Moscow phải tìm kiếm các thị trường thay thế tại châu Á.
“Nếu lô hàng này được giao, đây sẽ là bước đi quan trọng giúp Nga đa dạng hóa thị trường LNG, vốn trước đó gần như chỉ phụ thuộc vào Trung Quốc đối với các nguồn cung bị trừng phạt,” ông Martin Senior, phụ trách định giá LNG tại Argus, nhận định.
Trước khi bị áp lệnh trừng phạt, nhà máy Portovaya thường xuất khẩu khoảng hai chuyến hàng mỗi tháng vào mùa đông. Tuy nhiên, từ đầu năm 2025 đến nay, hoạt động này đã giảm đáng kể, chỉ còn một số chuyến hàng hạn chế tới Trung Quốc và nội địa Nga.
Diễn biến mới cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang có những điều chỉnh đáng chú ý, khi các dòng chảy thương mại dần dịch chuyển để thích ứng với các yếu tố địa chính trị và chính sách trừng phạt ngày càng phức tạp.
