Văn phòng Chính phủ vừa ban hành công văn gửi Bộ trưởng các Bộ liên quan, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội và Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về việc xác định cơ quan chủ quản và bố trí nguồn kinh phí đầu tư Dự án Xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Theo đó, Phó Thủ tướng giao các Bộ: Xây dựng, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp cùng UBND TP. Hà Nội nghiên cứu, cho ý kiến đối với đề nghị của VNR, làm rõ sự cần thiết, cơ sở pháp lý, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan; gửi Bộ Tài chính trước ngày 8/2/2026.
Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, Bộ Tài chính có trách nhiệm căn cứ các quy định của pháp luật về đầu tư công, pháp luật về đường sắt và các quy định liên quan để xem xét, đánh giá toàn diện các kiến nghị; báo cáo, đề xuất Thủ tướng Chính phủ theo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền; hoàn thành trước ngày 12/2/2026.
Đồng thời, Phó Thủ tướng yêu cầu VNR chủ động phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định và hướng dẫn.
Theo tính toán sơ bộ, Tổ hợp Công nghiệp đường sắt dự kiến tạo ra doanh thu hơn 228.102 tỷ đồng trong giai đoạn 2030 – 2050.
Trước đó vào tháng 1, VNR đã có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị xác định cơ quan chủ quản và bố trí nguồn kinh phí đầu tư Dự án Xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt. Trong đó, Tổng công ty kiến nghị được giao làm đơn vị chủ quản thực hiện dự án; đồng thời triển khai theo hình thức đầu tư công với 100% vốn Nhà nước, bảo đảm bố trí đầy đủ nguồn lực cho công tác chuẩn bị đầu tư và tổ chức triển khai theo quy định pháp luật.
Theo đề xuất, tổng mức đầu tư của dự án ước khoảng hơn 17.500 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng và san lấp mặt bằng. Trong đó, giai đoạn I dự kiến bố trí 7.411 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026 – 2028; giai đoạn II có quy mô vốn khoảng 10.098 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2031 – 2032. Nguồn vốn thực hiện là đầu tư công với 100% vốn nhà nước.
Về tiến độ, tổng thời gian triển khai dự án dự kiến khoảng 3 năm. Cụ thể, giai đoạn chuẩn bị đầu tư và hoàn thiện thủ tục pháp lý kéo dài từ 9 – 12 tháng; giai đoạn thiết kế kỹ thuật, xin phép xây dựng và tổ chức đấu thầu khoảng 6 – 9 tháng. Sau đó, giai đoạn thi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật giai đoạn I dự kiến kéo dài 18 tháng, tiếp đến là lắp đặt máy móc, thiết bị trong khoảng 8 tháng, trước khi hoàn thiện và đưa vào vận hành trong khoảng 3 tháng.
Về phạm vi đầu tư, dự án dự kiến sử dụng khoảng 250 ha đất, triển khai tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, TP. Hà Nội.
Tổ hợp Công nghiệp đường sắt được quy hoạch với khoảng 25 phân khu chức năng, bao gồm các dây chuyền lắp ráp, sửa chữa, chế tạo linh kiện, phụ tùng phương tiện đường sắt; hệ thống trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm thử nghiệm, đào tạo và các hạng mục phụ trợ đồng bộ khác, đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn của ngành đường sắt.
Về mục tiêu, dự án hướng tới lắp ráp trong nước và từng bước nội địa hóa phương tiện cho đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị; tiến tới làm chủ toàn bộ công tác vận hành, bảo trì, đồng thời từng bước sản xuất linh kiện, phụ tùng thay thế cho đường sắt tốc độ cao.
Không chỉ dừng ở đó, Tổ hợp còn được xác định là đầu mối tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị, tổ chức sản xuất đầu máy, toa xe cho đường sắt quốc gia có tốc độ khai thác dưới 200 km/h; đồng thời mua thiết kế và sản xuất toa xe EMU cho đường sắt đô thị. Song song, Tổ hợp sẽ bố trí các phân khu chức năng để thực hiện sửa chữa lớn đối với toàn bộ phương tiện, thiết bị đường sắt.
Theo tính toán sơ bộ, dự án dự kiến tạo ra doanh thu hơn 228.102 tỷ đồng trong giai đoạn 2030 – 2050, với lợi nhuận bình quân khoảng 1.141 tỷ đồng mỗi năm và thời gian hoàn vốn ước tính khoảng 16 năm.
VNR đánh giá, việc hình thành Tổ hợp Công nghiệp đường sắt sẽ tạo động lực lớn cho sự phát triển của ngành công nghiệp đường sắt trong nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đầu tư và nâng cấp mạng lưới đường sắt quốc gia với tổng vốn lên tới khoảng 275 tỷ USD vào năm 2050, bao gồm các tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái và hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh.
Để chuẩn bị cho dự án, VNR cho biết đã chủ động tiếp xúc, làm việc với nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước như Thành Công, Hòa Phát (HPG), Tập đoàn Trường Hải (THACO), Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM – VEA) và Vinspeed (thuộc Tập đoàn Vingroup – VIC) nhằm nghiên cứu khả năng hợp tác phát triển lĩnh vực công nghiệp đường sắt.
Song song đó, trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11/2025, VNR cũng đã có các buổi làm việc với Tập đoàn Trung Xa cùng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc chuyên thiết kế, chế tạo phương tiện đường sắt như Đại Liên, Trường Xuân, Trường Giang, Đường Sơn…
