Xăng sinh học E10 là gì?
Theo Thông tư 50/2025 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Xăng E5 RON 92 vẫn được bán đến hết năm 2030 để đảm bảo phục vụ xe máy đời cũ sử dụng cho phù hợp.
Được triển khai thử nghiệm từ ngày 1/8/2025, loại nhiên liệu này đang nhận được nhiều ý kiến trước thời điểm chính thức bán trên toàn quốc từ 1/6/2026.
Về bản chất, theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, cần hiểu rõ xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Với tỷ lệ phối trộn ethanol ở mức 10% là mức khá thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu.
“Ethanol có chứa oxy, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, sạch hơn. Nhờ đó, hiệu suất đốt cháy được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của động cơ”, ông Tuyến cho biết.
Từ 1/6/2026, cả nước chỉ bán song song hai loại xăng E5 và E10
Một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Về vấn đề này theo ông Tuyến, trên thực tế, mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài phần trăm), và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ. Các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy, khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.
Bên cạnh đó, lợi ích rõ rệt của xăng E10 là giảm phát thải. Các chất độc hại như khí CO (carbon monoxide) và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tốt hơn cho sức khỏe cộng đồng.
Xe bị ì máy, hụt ga vì xăng E10?
Nói rõ hơn về ảnh hưởng của xăng E10 với chất lượng và vận hành của xe, ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông của Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), đối với các dòng xe hiện đang được bán trên thị trường, vật liệu chế tạo hệ thống nhiên liệu, từ bình xăng, bơm xăng đến kim phun và các vòng đệm, đều đã được nghiên cứu, lựa chọn theo hướng kháng cồn (ethanol resistant).
“Vì vậy, hiện tượng ăn mòn hoặc lão hóa gioăng cao su sẽ không xảy ra, nếu khách hàng sử dụng đúng nhiên liệu E10 theo Quy chuẩn quốc gia QCVN 01:2022 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Do đó, khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng”, ông Quyết nhấn mạnh.
Về mặt kỹ thuật, hầu hết các dòng xe đời mới đều tương thích tốt với xăng E10. VAMA khuyến nghị khách hàng sở hữu xe đời cũ nên chủ động kiểm tra xe tại các đại lý chính hãng để được tư vấn và thay thế các chi tiết như gioăng, ống dẫn nhiên liệu nếu cần thiết trước khi chuyển sang sử dụng xăng E10.
Theo VAMA, việc nghiên cứu và sử dụng nhiên liệu sinh học đã được các hãng ô tô toàn cầu triển khai tại nhiều thị trường như Thái Lan, Indonesia, Brazil... Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam cũng đã ban hành các quy chuẩn liên quan đến nhiên liệu sinh học từ hơn 10 năm trước. Vì vậy, trước khi đưa xe vào thị trường Việt Nam, các hãng đều thực hiện đánh giá kỹ thuật dựa trên điều kiện vận hành thực tế và tiêu chuẩn Việt Nam nhằm bảo đảm mức độ tương thích cao nhất trước khi đưa ra khuyến nghị chính thức cho khách hàng.
Theo chuyên gia, hầu hết các dòng xe đời mới đều tương thích tốt với xăng E10
Cũng theo ông Quyết, các hiện tượng như xe ì hoặc hụt ga thường chỉ xảy ra khi trị số octan của nhiên liệu không phù hợp hoặc nhiên liệu bị lẫn tạp chất, nước. Trong khi đó, xăng E10 có trị số octan tương đương hoặc cao hơn xăng khoáng thông thường, giúp quá trình cháy diễn ra ổn định hơn. Nếu xe được bảo dưỡng định kỳ và sử dụng xăng E10 đạt chuẩn theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất, thì hiện tượng hụt ga sẽ không xảy ra.
“Bên cạnh việc bảo dưỡng định kỳ, VAMA đặc biệt lưu ý khách hàng không nên để xe quá lâu không sử dụng, nhất là trong trường hợp bình xăng còn ít nhiên liệu. Nguyên nhân là ethanol có đặc tính hút ẩm từ không khí, có thể gây đọng nước trong bình xăng.
Ngoài ra, người dùng cần tuân thủ đúng quy định thay thế bộ phận lọc xăng theo khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm hệ thống nhiên liệu luôn sạch”, ông Quyết khuyến nghị.
Xăng E10 có khiến xe nóng máy và hao nhiên liệu hơn?
Nói thêm về sự tương thích của xăng E10 với các phương tiện, ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, hầu hết các dòng xe máy được sản xuất từ sau năm 2000 đến nay đều đã tương thích với xăng E10.
“Các bình xăng hiện nay đều đã được xử lý, sơn phủ bên trong; hệ thống ống dẫn và các chi tiết liên quan đến nhiên liệu cũng được thiết kế phù hợp với loại xăng sinh học này. Vì vậy, những lo ngại về việc xăng E10 gây ảnh hưởng tới xe máy đời mới là không có cơ sở”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Đối với các dòng xe quá cũ, sản xuất trước năm 2000, một số chi tiết như gioăng cao su hay ống dẫn nhiên liệu có thể bị lão hóa nhanh hơn theo thời gian khi sử dụng xăng E10. Tuy nhiên, đây chủ yếu là ảnh hưởng đến vật liệu cao su sau thời gian dài sử dụng, không phải tác động trực tiếp tới động cơ. Việc thay thế các chi tiết này cũng khá đơn giản và chi phí không đáng kể.
“Còn những lo ngại cho rằng xăng E10 có thể gây hỏng động cơ, ăn mòn máy hay làm giảm độ bền phương tiện thì hoàn toàn không có cơ sở khoa học và thực tế kiểm chứng”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Lo ngại xăng E10 khiến động cơ nóng hơn là nhận định mang tính cảm tính và không có cơ sở khoa học rõ ràng
Cũng theo ông Tuấn, một số thông tin trên mạng cho rằng sử dụng xăng E10 khiến động cơ nóng hơn. Tuy nhiên, đây chủ yếu là nhận định mang tính cảm tính và không có cơ sở khoa học rõ ràng. Thực tế, rất khó để một người điều khiển xe máy hay ô tô có thể tự cảm nhận chính xác sự chênh lệch nhiệt độ động cơ trong quá trình vận hành thông thường. Vì vậy, nhận định máy nóng hơn gần như không có căn cứ khoa học để khẳng định.
Đối với ý kiến cho rằng xăng E10 khiến xe hao nhiên liệu hơn, điều này về mặt lý thuyết có thể xảy ra. Nguyên nhân là do năng lượng nhiệt mà xăng E10 tạo ra thấp hơn xăng khoáng khoảng 3%. Tuy nhiên, mức chênh lệch này khá nhỏ và trên thực tế rất khó để người sử dụng có thể cảm nhận rõ việc tiêu hao nhiên liệu tăng thêm ở mức 3%.
Ở chiều ngược lại, xăng E10 lại có chỉ số octane cao hơn xăng khoáng RON95, giúp động cơ vận hành ổn định hơn. Một động cơ hoạt động ổn định cũng góp phần hỗ trợ tối ưu hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu. Vì vậy, rất khó khẳng định việc tiêu hao nhiên liệu thực tế sẽ chênh lệch đáng kể khi sử dụng xăng E10.
Có thể nói, về mặt lý thuyết, xăng E10 có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng khoảng 3%, nhưng trong điều kiện sử dụng thực tế, sự khác biệt này hầu như khó nhận biết rõ ràng.
