Tờ SCMP đưa tin, gã khổng lồ giao đồ ăn và dịch vụ theo yêu cầu của Trung Quốc là Meituan cho biết hôm thứ năm rằng công ty tiếp tục ghi nhận quý thua lỗ thứ hai liên tiếp kể từ năm 2022. Điều này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và cuộc chiến giá kéo dài với Alibaba Group Holding và JD.com trong năm qua đã bào mòn biên lợi nhuận.
Công ty ghi nhận khoản lỗ ròng điều chỉnh 15 tỷ nhân dân tệ (2,2 tỷ USD) trong quý IV kết thúc vào ngày 31/12, tệ hơn nhiều so với mức dự báo trung bình 12,9 tỷ nhân dân tệ của các nhà phân tích. Trong khi đó, cùng kỳ năm trước công ty vẫn đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 9,8 tỷ nhân dân tệ.
Mảng kinh doanh cốt lõi về thương mại nội địa bao gồm giao đồ ăn trong nước và dịch vụ tại cửa hàng ghi nhận lỗ hoạt động 10 tỷ nhân dân tệ. Nguyên nhân được cho là bởi công ty phải chi mạnh tay cho các chương trình ưu đãi dành cho nhà bán, khách hàng và tài xế nhằm chống lại các đối thủ.
Tính cả năm, Meituan ghi nhận khoản lỗ ròng điều chỉnh 18,6 tỷ nhân dân tệ, trong khi năm 2024 vẫn đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh tới 44 tỷ nhân dân tệ.
Cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của Meituan giảm 3,67%, xuống còn 86,70 HKD trước khi công bố kết quả kinh doanh.
CỐC CÀ PHÊ GIÁ 7.000 ĐỒNG CẢ SHIP
Công ty có trụ sở tại Bắc Kinh đã trải qua một năm 2025 đầy khó khăn sau khi “ông lớn” thương mại điện tử nội địa JD.com nhảy vào mảng giao đồ ăn và tạp hóa, còn được gọi là “thương mại tức thời” (instant commerce) nhằm giành thị phần trong một thị trường được dự báo sẽ vượt mốc 1.000 tỷ nhân dân tệ doanh thu vào cuối năm nay.
Các hãng thương mại điện tử Trung Quốc từ lâu đã cạnh tranh với nhau về tốc độ giao hàng, nhờ vào lực lượng lao động đông đảo và mô hình kinh tế gig (lao động tự do). JD đã xây dựng được mạng lưới logistics mạnh, đặt tiêu chuẩn giao hàng trong ngày hoặc hôm sau, khiến các đối thủ như Alibaba phải chịu áp lực.
Tuy nhiên, trận chiến “thương mại tức thời” mới nhất dường như bắt đầu khi JD.com bước chân vào thị trường giao đồ ăn vào tháng 2, xâm nhập sân chơi vốn do Meituan thống trị và Ele.me của Alibaba cũng đang tham gia.
Đến tháng 4, Meituan đã đáp trả bằng việc ra mắt nền tảng “mua sắm chớp nhoáng” hoạt động 24/7, bao gồm các danh mục như thực phẩm tươi sống, rượu bia và thiết bị điện tử, với lời hứa giao hàng trong vòng 30 phút.
Căng thẳng leo thang khi các công ty bắt đầu cạnh tranh trực tiếp. Cả hai bên đều cáo buộc nhau áp dụng hành vi phản cạnh tranh để ngăn tài xế nhận đơn từ nền tảng đối thủ. Vào thời điểm đó, JD bắt đầu tuyển thêm tài xế toàn thời gian và nhà sáng lập Richard Liu đã xuất hiện trong một màn truyền thông lan truyền khi tự tay đi giao đồ ăn ở Bắc Kinh.
Cũng trong tháng đó, JD.com công bố vòng trợ giá đầu tiên trị giá 10 tỷ nhân dân tệ, dành cho chương trình giảm giá dịch vụ giao đồ ăn.
Các khoản trợ giá và giảm giá mạnh vốn đã là chuyện phổ biến trong ngành công nghệ đầy cạnh tranh ở Trung Quốc và cũng là điều khiến Bắc Kinh lo ngại.
Vào tháng 5/2025, cơ quan quản lý thị trường hàng đầu Trung Quốc đã triệu tập JD.com, Meituan và Ele.me của Alibaba, yêu cầu họ tuân thủ luật pháp và cạnh tranh lành mạnh. Các hiệp hội bán lẻ cũng bày tỏ lo ngại về chương trình trợ giá của JD.com và tác động tiêu cực của việc giá cả lao dốc. Tuy nhiên, những phản ứng này không làm chậm lại cuộc chiến giá.
Giữa năm ngoái, JD.com công bố khoản đầu tư 10 tỷ nhân dân tệ tiếp theo trong khuôn khổ “Kế hoạch Song Bách” (Double Hundred Plan), nhằm hỗ trợ có mục tiêu cho các nhà bán hàng trên nền tảng.
Thông báo này được đưa ra ngay sau khi nền tảng Taobao Instant Commerce của Alibaba hôm thứ bảy tuyên bố khởi động chương trình trợ giá trị giá 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7 tỷ USD), sẽ được phân bổ trong vòng một năm. Alibaba cho biết họ đã đạt đến 200 triệu đơn hàng mỗi ngày không lâu sau đó.
Cùng ngày, truyền thông địa phương đưa tin các chương trình giảm giá và phiếu khuyến mãi của Meituan đã đưa giá một ly cà phê xuống chỉ còn 2 tệ (khoảng 0,28 USD – khoảng hơn 7.000 đồng).
Hệ quả là Meituan đã nhận kỷ lục 120 triệu đơn hàng trong ngày thứ bảy đó – đến mức hệ thống máy chủ ở một số khu vực bị quá tải tạm thời.
Dù tất cả các công ty đều khoe khoang về lượng người dùng thương mại tức thời gia tăng nhưng rõ ràng cuộc chiến giá đã tác động sâu tới lợi nhuận của tất cả các công ty, cuối cùng, người hưởng lợi chính là các khách hàng.
Theo: SCMP, Financial Times
